مداخله دربحران...لیلا بازگیر

 

شش بحران عاطفی رایج عبارتند از:

1- بحران های موقعیتی( عدم توانایی در انتخاب رشته ی تحصیلی یا شغلی)؛

2- انتقال های قابل انتظار زندگی( ازدواج، تغییر مدرسه، بیماری صعب العلاج، طلاق، بچه دار شدن و...)؛

3- استرس های تکان دهنده( مرگ ناگهانی عزیزان، تصادف، جنگ، سیل، زلزله، تجاوز به عنف، مورد حمله واقع شدن، از دست دادن شغل و...؛

 4- بحران های رشدی( جدایی از خانواده، دلتنگی شدید ناشی از جدایی اولین بار از خانواده و بحران های میانسالی)؛

5- بحران های ناشی از آسیب های روانی(مختل شدن روش مقابله با استرس در اثر آسیب های روانی)؛

6- فوریت های روان پزشکی( مختل شدن عملکرد کلی فرد و خطرناک شدن فرد برای خودش و دیگران).

انواع مختلف بحران ها، نیازمند سطوح متفاوتی از یاری رسانی است. در این خصوص خدمات تخصصی پزشکی در فوریت های روان پزشکی  و خدمات روان شناختی تخصصی در بحران های ناشی از آسیب های  روانی ضروری هستند.

در موقعیت های بحرانی، توانایی مشاور در حفظ آرامش و خونسردی خود، استفاده از قوه ی تعقل و حفظ اعتماد به نفس بسیار مهم می باشد.

برای کسب این مهارت، علاوه بر تسلط مشاور بر اصول و فنون تخصصی، داشتن سعه ی صدر و توانایی مداخله ی مناسب جهت درک ماهیت بحران مراجع و پیامدهای استرس زای آن،  به شدت به مهارت های گوش دادن فعال وابسته است.

هدف اصلی مداخله در بحران، ارائه حمایت و کمک به افراد دچار بحران و خانواده های آنان است تا بتوانند هر چه سریع تر تعادل روان شناختی خود را باز یابند.

مداخله در بحران شش مؤلفه اصلی دارد که شامل موارد زیر است:

1- کاهش تنش و حل و فصل سازگارانه مشکل( هدف کوتاه مدت)

2- ارزیابی دقیق منبع استرس و معنای آن برای هر فرد و بازسازی شناختی فعال و مستقیم.

3- آموزش مهارت حل مسأله به مراجع جهت برگشت به سطح عملکرد قبل از بحران.

4- مداخله در بحران، واقعیت گراست و بر تصریح برداشت ها و ادراک های شناختی، رویارویی با انکارها و تحریف ها و فراهم آوردن حمایت عاطفی به جای اطمینان بخشی کاذب تأکید می کند.

5- استفاده از شبکه ارتباطی مراجع جهت فرام آوردن حمایت برای فرد و همچنین  انتخاب و اجرای راهبردهای مقابله ای مؤثر.

6- مداخله در بحران می تواند مقدمه و سرآغاز درمان های بعدی باشد.

مراحل و گام های مداخله در بحران به طور خلاصه شامل این مراحل است:

مرحله ی اول: ایجاد رابطه ( شروع و گشایش و به عبارتی ارزیابی واکنش های شناختی، عاطفی و رفتاری فرد در موقع بحران، بررسی سیستم های حمایتی مهم فرد که شامل: خانواده، دوستان، همسایه ها و همکاران است و فراهم آوردن فرصت های مداوم برای فرد جهت تخلیه ی هیجاناتی مثل: خشم، ترس، اضطراب و غمگینی) و همچنین روشن سازی و تصریح مشکل/ ارزیابی بحران، تعیین ساختار جلسات و عقدقراردادِ رابطه یاورانه( به مراجع بگویید جهت کسب عزت نفس و خود کارآمدی چه کارهایی از عهده ی شما خارج است و چه کارهایی را قادر هستید انجام دهید؟). علاوه بر این در این مرحله، بررسی عمیق و همه جانبه موقعیت بحران و واکنش های مراجع، در راستای شناسایی افراد و منابعی که می توانند به او کمک کنند و مشخص نمودن مسئولیت افراد ضروری می باشد.

مرحله ی دوم: استفاده از راهبردها ( طرح ریزی راهبردها و به کارگیری آنهاست که شامل: بازسازی شناختی، ارجاع، فراهم ساختن حمایت، آموزش جرأت مندی، قرارداد رفتاری، تخلیه ی هیجانی، درک ماهیت بحران، تصمیم گیری، حساسیت زدایی منظم و تجربیات گشتالتی، ارزیابی راهبردها، پایان دادن به مداخله در بحران با ترسیم برنامه واقع بینانه ای برای آینده جهت کنار آمدن مراجع با رویدادهای آینده و کنترل بر احساسات و عواطف خود می باشد .

 گام آخر، پیگیری می باشد، که بایستی مشخص کنیم آیا با توجه به موقعیت بحرانی به وجود آمده، حل و فصل آن ادامه یافته است یا خیر).

مواردی که ذکر شد فقط راهبردهای پیشنهادی هستند که فهرست وار بیان شدند. اما یادمان باشد راهبردی که سریع تر و مؤثرتر در مورد مراجع عمل می کند، مناسب ترین راهبرد مداخله در بحران است.

علاوه بر این سه  شیوه ی عمده مداخله در بحران عبارتند از: تلفن های اضطراری و صدای مشاور ، کلینیک های بحران که افراد می توانند به صورت شبانه روزی به صورت تلفنی یا حضوری به آنها مراجعه کنند.

مشاوره امدادی  و امداد رسانی به فاجعه زدگان با اعزام به محل وقوع فاجعه و فراهم نمودن حمایت و آرامش موقت و فوری به  آنها (به خصوص در زمینه ی بحران هایی مثل: اقدام به خودکشی، سوء مصرف مواد، اعتیاد به الکل، سقط جنین،کودک آزاری، همسر آزاری، داغدیدگی و...).

منبع: باربارا، اف،اوکان.(1388). تکنیک های مصاحبه و مشاوره. ترجمه ی دکتر شهرام محمدخانی، چاپ چهارم، تهران. انتشارات طلوع دانش

 


 

 

/ 0 نظر / 40 بازدید