رفتار با کودکان بیش فعال

 

اختلال توجه و بیش فعالی به نوعی از اختلالات کودکان اطلاق می شود که نسبت به کودکان عادی دارای مشکلاتی در شناخت ، رشد و رفتارشان می باشند.

سه ویژگی مهم1 Adhd  عبارتست از :

  1. اختلال  مداوم در توجه و تمرکز
  2. برانگیختگی
  3. پرتحرکی

در مدارس وقتی از مشکلات رفتاری دانش آموزان بحثی به میان  می آید یکی از بارزترین نوع مشکلات را بیش فعالی می دانند چون این گروه به سبب حرکت بیش از حد و عدم تمرکز و بی توجهی   به دستورات و مقررات کلاس و مدرسه وضعیت عادی و  نظم معمول مدرسه را به هم می ریزند.  در محیط خانواده نیز پدر و مادر ها از عدم توان کنترل کودکشان صحبت می کنند که به اصطلاح از دیوار راست بالا می رود، به هر کجا سر می کشد و به هر چیزی دست می زند یک جا بند نمی شود ؛ در صحبت کردن رعایت نوبت را نمی کند، وسط حرفشان می پرد، تمام کارهای شخصی از جمله غذا خوردن ، تماشای فیلم و یا انجام تکالیف را نیمه تمام رها کرده و مثل موتوری که مرتب روشن است می جنبد و پر انرژی ، پر حرف و فعال است و از بی خوابی و پر تحرکی احساس خستگی نمی کند و گاهی هم با کبریت باز می کرده و یا اشیاء و وسایل شخصی اش را گم می کند .

علت اصلی بروز این اختلال به درستی مشخص نیست اما اکثر پژوهشگران عوامل بروز بیش فعالی را مجموعه پیچیده ای از عوامل زیر می دانند: مواد غذایی ، عوامل  روانی اجتماعی (یا محیطی)، عوامل عصب شناختی و وراثت.



1 Attention Deficit Hyperactive Disorder


نشانه ها و علائم بیش فعالی :

به طور کلی عبارتند از :

، ناتوانی در مهار تکانه ها ، بیش فعالی  و کوتاه بودن مدت تمرکز  و ...

نکات حایز توجه در رفتار با کودکان بیش فعال:

  • برنامه ریزی آموزشی : بعضی مدارس ممکن است برنامه یا کلاسهای آموزشی خاصی برای کودکان بیش فعال داشته باشند.
  • تشویق رفتارهای خوب کودک:  البته بیشتر به روش تشویق های کلامی و در مواردی با تهیه جایزه .
  • نسبت به رفتارهای نامناسب کودک تذکر دهید : این کار را همیشه و بطور شفاف انجام دهید ، اجازه دهید کودک چند دقیقه ای در یک محل آرام با خودش تنها باشد . سپس راجع به رفتار مشکل ساز و روشهای تغییر آن با وی صحبت کنید.
  • کودک را از رفتارش جدا بدانید : با وجود اینکه کودک را می پذیرید و دوستش دارید مشخص کنید که بعضی رفتارها برایتان قابل قبول نیست.
  • ثبات داشته باشید : برای کودک مقررات رفتاری ثابتی وضع کنید و در انتظاراتتان از وی ثبات داشته باشید.
  • آرام بمانید و خود نیز آرامش داشته باشید : این عمل باعث می شود رفتار کودک بیشتر تحت قاعده و نظم درآید .
  • کارها را آسان کنید : یک برنامه ثابت روزانه داشته باشید و انتخابهای متعدد را برای کودک محدود کنید تا یاد بگیرد با تمرکز ابتدا کار نیمه تمام را تمام کرده و بعد به سراغ فعالیت بعدی برود.مثال : به کودک نگویید حالا دوست داری چه بازی بکنیم؟ فقط دو نوع بازی را پیشنهاد کنید.
  • زنگ تفریح های متعدد به کودک بدهید : در زمان فعالیت اجازه دهید گاهی استراحت کوتاهی داشته باشد.
  • برای کودک وقت بگذارید:  یعنی برای انجام امور شخصی ، نظافت و استحمام انجام تکالیف درسی ، بازی و اوقات فراغت و ... برای کودک در شبانه روز برنامه ریزی کنید و جدول برنامه هفتگی را در اتاقش نصب کرده و با یک پیام کوتاه روزانه به وی گوشزد کنید الان وقت چه کاری است .
  • با مدرسه کودک خود همکاری نزدیکی داشته باشید و در جریان پیشرفت تحصیلی او قرار گیرید.

معلمان هم به شیوه های ذیل می توانند تاثیر مفیدی بر کودکان بیش فعال داشته باشند:  برنامه ریزی کلاسی ، مثبت بودن ، واقع گرا بودن ، تهیه نمودارهای رفتاری ، ارزیابی معلومات ، تهیه برنامه ی ویژه خانه ، همکاری با والدین و ...

منابع و مآخذ :

  1. اپرر کیت ای . (2008) درمان اختلالات توجه و تمرکز در کودکان بیش فعال ترجمه شهلا رفیعی (1386) چاپ اول ، تهران ، انتشارات فراروان .
  2. صادقی ، مجید و همکاران (1384) آشنایی با  اختلالات بیش فعال- از مجموعه کتابهای سفید بهداشت روان ترجمه شده ؛ چاپ اول ، تهران ، انتشارات فنی ایران.
  3. محمدی ،صابر (1387) مقاله بررسی چگونگی رفتار با کودکان بیش فعال روزنامه جام جم ، چهارشنبه 14 اسفند ماه ، سال نهم ، شماره 2512.

گرد آوری و تهیه شده توسط :

لیلا بازگیر

رئیس مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی

سازمان آموزش و پرورش استان لرستان

 

زمستان 1388

 

لطفا نظر در مورد وبلاگ  را فراموش نکنید