شادی و سلامت روان

پاسخ های هیجانی بخشی بسیار مهمی از تعاملات فیزیولوژیک انسان است که توانایی وی را برای ارتقاء حفظ سلامت و مقابله با بیماری های مختلف تحت تاثیر قرار می دهد. شادی یکی از هیجانهایی است که دامنه وسیعی از واکنش های فیزیولوژیک، از جمله احساس آرامش تا احساس لذت و خلسه را شامل می گردد. نتایج برخی پژوهش ها نشان می دهند که افراد شاد، خستگی کمتری را تجربه کرده خوش بین به ادامه زندگی و ایمن در مقابل بیماریهای جسمانی از جمله آنفلونزا و غیره هستند، خنده و شوخی، شادی و تفریح با کاهش استرس تقویت سیستم ایمنی ، کاهش فشار خون و بهبود بخشیدن به عملکرد فرد موجب سلامت و تندرستی است،دیوید مایرز ، نویسنده کتاب « به دنبال شادکامی ؛ چه کسی شاد است و چرا ؟ » شادکامی را چنین تعریف می کند:  حس خوشی ؛ احساس اینکه زندگی درکل ، به خوبی و خوشی ادامه می یاب، او می گوید که این احساس ، از طریق رسیدن به چیزهای خیلی زیاد و برجسته به دست نمی آید ؛‌بلکه ، لذتهای کوچک ، بیشتر می توانند ما را شادمان سازند.مطالعات و پژوهش های روان شناسان در سالهای اخیر ، نشان می دهد که اگر مردم ، عوامل شادکامی نسبتاً پایدار ( مانند همسر یا دوستانی مهربان و حمایت کننده ، شغلی سالم و سازنده ، برنامه تفریحی لذت بخش و منظم ) را با شادی های کوچک و گذرا  مثل گرفتن( نمره خوب یا تشویق کاری ، رفتن به گردش یا مسافرتی کوتاه مدت ) بیامیزند ، به بالاترین درجه شادکامی دست می یابند. شادی ، تنها یک حالت روانی یا ذهنی نیست بلکه به وضعیت مغز نیز ارتباط دارد،  دانشمندان عصب شناس ، پی برده اند که ترکیبات شیمیایی و کارکرد مغز کسانی که دارای خلق شاد ، افسرده ، خشمگین و ... هستند ، با هم تفاوت دارد . شادکامی ، هم در زنان و هم در مردان به منطقه قدامی قشر مخ ، مربوط می شود گر چه در حالت غمگینی ، وسعت این منطقه مغزی در زنان ، بیشتر از مردان است . ، شوخ طبعی و شادکامی یکی از ویژگیهای مهم افراد سالم است. خانم الیزابت هارلوک ، روان شناس معاصر ، سه « میم » را عوامل اصلی شادی می داند که عبارتند از : محبوبیت ، مقبولیت و موفقیت  

محبوبیت یعنی دیگران را دوست داشته باشیم و دوستمان داشته باشند .

 مقبولیت یعنی مورد پذیرش دیگران بودن و انجام دادن تعهد و مسئولیتی مشخص.

موفقیت یعنی موفق بودن درکارها ، بخصوص در کار و وظیفه اصلی و داشتن انگیزه موفقیت . شوخی و خنده آنهم به شیوه سالم یکی از بهترین روشهای مقابله با فشارهای زندگی روزمره است، خنده و شادابی بر فعالیت سازنده قلب می افزاید، امواج مغزی را نظم می بخشد، ریتم های تنفسی را اصلاح می کند و ادراک از درد را کاهش می دهد ، موجب انگیزه های سالم و کاهش ترشح هورمونهای مربوط به استرس شده سیستم ایمنی را بالابرده و فرد حتی قادر است بر بیماریهای لاعلاج غلبه کرده و با آرامش بیشتری زندگی کند. حال باید گفت چگونه می توانیم شاد باشیم : -         با مردم شاد همنشین باشید.-         اگر افکار منفی ذهن شما را مشغول کرده آنها را دور بریزید و به مسایل خوشایند فکر کنید. -         همیشه به راه حل ها فکر کنید نه مشکلات.-         درباره خود و توانایی هایتان انصاف داشته باشید و هرگز بر کارهایی که انجام نداده اید متمرکز نشوید.-         هر روز حداقل یک نفر را خوشحال کنید، چون وقتی کسی را شاد می کنید، خودتان نیز شادمان می گردید...-         بدن خود را سالم و تندرست نگه دارید.-     بسیاری از مردم شاد تمرینات معنوی انجام می دهند تا قلب و روحشان را سیراب کنند، به تمرین های معنوی که موجب تقویت توان جسمی و روانی شماست بپردازید.-       اهداف خود را در زندگی مشخص کنید تا در اثر ناکامی و شکست و بی هدفی نومید و غمگین نگردید.-    هدفهای غایی زندگی را در حیطه های مربوط به تحصیلات، ارتباطهای اجتماعی با اعضای خانواده و دوستان ، مسایل مالی ، بهداشت و مسایل جسمانی و سلامت روانی توانمندیها ، نگرشها و فعالیتهای هنری و ورزشی با توجه به رعایت اولویت بندی هدفها، نگرش مثبت نسبت به آنها ، دقت و توجه به جزییات هدفها واقع گرایی ، زمان بندی ، کسب اطلاعات و دانش در مورد آنها ، داشتن استدلال، صبر و علاقه در اجرای هدف، شناخت موانع و مشکلات و تعیین راهبردهای کنترل مشکلات و ... به درستی تهیه و تدوین کنید تا هر روز بر موفقیت شما افزون شده و به شادکامی دست یابید. باید بدانیم که از همه مهمتر توکل بخدا و توجه به او عامل مهم در تامین سلامت روان ماست ، خداوند در آیه 152 سوره مبارکه بقره می فرماید آنگاه که دوست داری همواره کسی به یاد تو باشد به یاد من باش که من همیشه به یاد توام و لذا تقویت توان معنوی و ایمان و باور قلبی و تسبیح و ذکر خداوند و شکر گزاری از خالق یکتا در همه شرایط و در تمام سختی ها و خوشی ها موجب آرامش و شادکامی واقعی ما خواهد شد.

در پناه حق همیشه شادمان باشید. 

گردآوری شده توسط

لیلا بازگیر

روانشناس مرکز مشاوره و خدمات روانشناختی دانش آموزان استان لرستان  

بهار 1387 

منابع :

http://www.fcchrz.ir/article.php?id=97,2008/03/16 http://www.sepehrweb.ir/concelleing.html./2008/03/16